کوشتاری بە کۆمەڵی خەڵکی گوندی قاڕنێ

جەماڵ نەجاڕی

گوندی قارنێ (قارنا بە فارسی و Qarna بە ئینگلیزی) گوندێکی کوردنشینە  سەر بە شاری نەغەدە لە پارێزگای ورمێ [ئازەربایجانی رۆژاوا]. ئەم گوندە لە 7 کیلۆمەتری باشووری رۆژاوای شاری نەغەدە هەڵکەوتووە. ئەم گوندە لە رێکەوتی 11 خەرمانان 1358 هەتاوی بەرانبەر بە 2 سیپتامبەری 1979 زایینی لە شەڕێ نێوان دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی و هێزە کوردییەکان لە لایەن هێزە ئەمنی و سەربازییەکانی رژیم هێرشی کرایە سەر و بەهۆی ئەم هێرشە 68 کەس لە دانیشتووانی ئەم گوندە کوژران.
حامید گەوهەری نووسەری کورد لە بابەتێکدا باس لەوە دەکات کە دەوڵەتی ئێران لە هێرش بۆسەر گوندی قارنێ چەکی قورسی بەکار هێناوە و لەوبارەوە دەنووسێت: ” هێرشکه‌ران سه‌ره‌تا به‌ چه‌ند تانک و ئوتۆمبێله‌وه‌ به‌رزاییه‌کانی گوند‌ی قارنێ و کێڵگه و موچه‌‌کانی ده‌وروبه‌ریان گه‌ماڕۆدا که‌ دانیشتووانی نه‌توانن خۆیان ده‌رباز بکه‌ن. دواتر ئه‌ڵقه‌ی گه‌ماڕۆکه‌یان ته‌نگ کرده‌وه‌ و خه‌ڵکه‌که‌یان‌ له‌ ناو گونده‌که‌دا کۆکرده‌وه‌.

گفتوگۆیەکی کراوە لە نێوان سێ کەسایەتی شارەزا لە سیاسەتدا

رۆژهەڵاتی کوردستان بە قۆناغێکی گرنگدا تێپەڕ دەبێ، دوو گوتاری لێک جیاوازی خەباتی چەکداری و پرس و دیالۆگ دەگەڵ رژیمی کۆماری ئیسلامی باڵی بەسەر حیزبەکاندا کێشاوە، پێناچێ حیزبەکان بیر لەوە بکەنەوە کە هاودەنگییەکی سیاسی دروست بێ! تەنانەت باسی یەکگرتنەوەی دیموکراتەکانیش پێناچێ سەربگرێ. لەوەها دۆخێکدا پرسیاری سەرەکی ئەوەیە کە بۆچی حیزبەکان ناتوانن بەرەیەکی یەکگرتوویی کوردستانی پێک بێنن؟ هۆکارە بنەڕەتییەکان چین کە کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان یەکگرتوو نییە؟ چ بکرێ بۆ ئەوەی ئەو هاودەنگییە درووست بێ و حیزبەکان لە یەک بەرەدا ڕووبەڕووی کۆماری ئیسلامی ئێران ببنەوە.

لەم بابەتەدا، مژاری هاودەنگی سیاسی و هۆکارەکانی پێکنەهاتنی، دەگەڵ بەر‌ێزان کاک عەبدوڵڵا حیجابکەسایەتی سیاسی و ئەندامی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران و کاک شاهۆ حوسێنی شارەزا لە زانستە سیاسییەکان و دوکتور مەسعود رۆستەمی شارەزا لە زانستە سیاسییەکان، تاوتوێ دەکەین.

ئامادەکردنی: جەمال نەجاری

رۆژهەڵاتی کوردستان لە نێوان خەباتی سیاسی و خەباتی چەکداریدا...

ئامادەکردنی: جەمال نەجاری

لە یەک مانگی رابردوودا چەند سەرچاوەیەکەی رۆژنامەوانی باسیان لەوە کرد کە حیزبی‌ دیموكراتی‌ كوردستان خه‌باتی‌ چه‌كداری لە ئێران ده‌ستپێده‌كاته‌وە و راگەیەندراوێکی بە ناوی "کۆمیتەی ساخکەرەوەی حیزبی دێموکراتی کوردستان رێبەرایەتی شۆرشگێڕ" بڵاو کرایەوە، لە بەشێکی راگەیەندراوەکەدا هاتووە: "حیزبی‌ دیموكراتی‌ كوردستان رایده‌گه‌یه‌نێت، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی‌ كۆماری‌ ئیسلامی‌ ئێران خه‌ریكی‌ خۆ ته‌یاركردنه‌ به‌چه‌كی‌ قه‌ده‌غه‌كراو، به‌ڵام ئێستا له‌ رۆژهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاستدا له‌سه‌ردامێكدا ده‌ژین كه‌ تادێت ژماره‌ی‌ دیكتاتۆره‌كان كه‌م ده‌بێته‌وه‌. ئاشكراشیده‌كات بۆ رزگاری بزووتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌ی کورد له‌ رۆژهه‌ڵاتی کوردستان به‌شێوه‌ی رێکخستن خه‌باتی چه‌کداری ده‌ستپێده‌کاته‌وه".

پارتەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان پێشتر رایانگەیاندووە ئەگەر دەرفەتی گونجاو بێتە پێش ئەوا خەباتی چەکداری دەست پێدەکەنەوە، ئەوان قۆناخی ئێستا بۆ چالاکی چەکداری بە گونجاو نازانن، لەو باوەرەشدان کە حکومەتی ئێران دەرفەتی چالاکی مەدەنی و جەماوەری بەرتەسک کردوە 

گۆڤاری چەم سەبارەت بەم مژارە ڕای چەند چالاکوانی سیاسی رۆژهەڵاتی کوردستانی وەرگرتووە؛

بۆ ئارامییەکەی رۆژهەڵاتی کوردستان

جەمال نەجاری 

لە چەند رۆژی ڕابردوو دا هیوا جەمال پێشکەشکاری کاناڵی رووداو بابەتێکی بە ناو نیشانی “ئارامیی رۆژهەڵاتی كوردستان مەشێوێنن” بڵاوکردۆتەوە و زۆر بە کورتی و بەنیوەچڵی باس لە ئارامییەک لە رۆژهەڵاتی کوردستان دەکا کە زۆر بە گوێی ئێمەی رۆژهەڵاتی ئاشنایە! بەڵام ئێمە وەک هیوا جەمال هێندە بە پەرۆش نین بۆ ئارامییەکەی رۆژهەڵاتی نیشتمانمان و ڕەنگە غەدرێکی گەورەشمان لێکردبێ کە تاکوو ئێستا باسی ئەو ئارامییەمان نەکردووە و وتارمان لەسەر نەنووسیوە.

بەلام ئەو ئارامییە بۆ هێندە جێی بایەخە کە دەبێ من لێرەدا نە وەک وەڵامدانەوە بە بەرێز هیوا جەماڵ، بەڵکوو وەک هاوڵاتییەکی رۆژهەڵاتی، لەو ئارامییە بڕوانم و خاڵە شاراوەکانی پشت ئەو ئارامییە باس بکەم.

ناوی بکوژانی کۆمەڵکوژی مەهاباد ئاشکرا دەکرێت

یەکێک لە بکوژانی 59 لاوی مەهاباد لە ساڵی 1983، باڵوێزی ئێرانە لە ئاڵمانیا

راپۆرت جەمال نەجاری

کۆماری ئیسلامی لەدوای هاتنە سەرکاری لە ئێران گەلێک تاوانی دەرحەق بە گەلی کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان ئەنجامدا و تا ئێستاش هەر بەردەوامە لە سەرکووتی گەلی کورد و رۆژانە شاهیدی لەسێدارەدان و بەندکردنی چالاکانی سیاسی و مەدەنی کوردین. یەکێک لەو تاوانە گەورانەی کە کاربەدەستانی کۆماری ئیسلامی بەرانبەر بە گەلی کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان ئەنجامی داوە، ئیعدامی بەکۆمەڵی 59 لاوی مەهابادی لە ساڵی 1983 بوو، کە لە پاش کۆمەڵکوژییەکەی قاڕنێ 1980 هەتاوی، وەک کۆمەڵکوژییەکی دیکە ناوی دێت و تا ئێستا ئەنجامدەرانی ئەو جینایەتە لە هیچ دادگایەکدا دادگایی نەکراون.

خوێنی لاوانی کورد لە شووشەی زوحاکانی کۆماری ئیسلامی‌دا + بەڵگە

راپۆرت: جەمال نەجاری

کۆماری ئیسلامی لەدوای هاتنە سەرکاری لە ئێران گەلێک تاوانی دەرحەق بە گەلانی زوڵم لێکراوی ناوخۆی ئێران کرد کە بەشی  گەلی کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان رەنگە زیاتر لە هەموویان بێ، وەک دەبینین هەتا ئێستاش هەر بەردەوامە لە سەرکووتی گەلی کورد و رۆژانە شاهیدی لەسێدارەدان و بەندکردنی چالاکانی سیاسی و مەدەنی کوردین. یەکێک لەو تاوانە گەورانەی کە کاربەدەستانی کۆماری ئیسلامی بەرانبەر بە گەلی کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان ئەنجامی داوە، ئیعدامی بەکۆمەڵی ۵۹ لاوی مەهابادی لە ساڵی ۱۳۶۲ هەتاوی بوو، کە لە پاش کۆمەڵکوژییەکەی قاڕنێ ۱۳۵۸ هەتاوی، وەک کۆمەڵکوژییەکی دیکە ناوی دێت و تا ئێستا ئەنجامدەرانی ئەو جینایەتە لە هیچ دادگایەکدا دادگایی نەکراون.

خوێندنەوەیەکی کورت بۆ نسکۆ و دابڕان و ئێستای حدک و حدکا

جەمال نەجاری

کتێبی (نسکۆ و دابڕان) م خوێندەوە، ئەوەی کە دەبوو بگوترێ گوترا، کاک مستەفا هیجری سکرتێری گشتیی حدکا بە ئاوڕدانەوە لە ڕابردوو و بە پشتنبەستن بە قسەکانی ئەندامانی رێبەریی ئێستای حدک لە راگەیاندنەکان و هێنناوەی قسەکانی مامۆستا حەسەنزادە لە کتێبی (ئەزموونی خەبات) باس لە ئینشعابی دوای کۆنگرەی 13 دەکات. ئەوەی کە بۆ من لەو کتێبەدا دەرکەوت ئەوە بوو کە بە درێژایی 3 دەورە کە مامۆستا حەسەنزادە سکرتێری گشتیی حیزبی دیموکرات بووە، کۆنگرەکانی 10 و 11 و 12 و لە کۆنگرەی 13شدا کە کاک مستەفا دەبێتە سکرتێر، جۆرێک لە ململانێ لە نێوان حەسەنزادە و هیجریدا هەبووە، لە هەموو قونا‌غەکاندا سکرتێر دەیەوێ خاوەن گوتاری زاڵ بێ لە ناو حیزبدا. بەو پێیەی مامۆستا سێ دەورە سکرتێری گشتیی حیزب بووە و لە کۆنگرەی 13 دا چیتر ناتوانێ وەک کەسی یەکەمی ئەو حیزبە بمێنێتەوە، بۆیە کاک مستەفا پێی وایە کە ئەو ئینشعابە لەسەر دەستی مامۆستا روویداوە، وەک خودی کاک مستەفا دەڵێ ئێمە کەمایەتی سەردەمی سکرتێری مامۆستا هەرگیز بیرمان لە جیابوونەوە لە حیزب نەکرد و لەگەڵ هەموو کێشەکان هەنگاومان نا بەڵام ئەوان قبووڵی ئێمەیان نەکرد و جیابوونەوە، جیابوونەوەیەک کە مامۆستا لە (ئەزموونی خەبات) دا بە بزووتنەوە ناوی دەبا و کاک مستەفاش لە نسکۆ و دابڕاندا و بە دەیان جار بە تەوسەوە مامۆستا حەسەنزادە بە (رەمزی بزوتنەوە) ناو دەبات لە بەرانبەر وشەی بزوتنەوەدا وشەی سەرشۆڕی بەکار دێنێ. 

کوردستان و ئیسرائیل

جەماڵ نەجاری

بەرپرسێکی ئێرانی وتوویەتی: عێراق پایتەختی ئێرانە، ئەم رستە کورتە لە ناواخندا زۆر واتادارە و قسە زۆر هەڵدەگرێ، کۆماری ئیسلامی ئێران، بیر لە عێراقێک دەکاتەوە کە بە تەواوی لە ژێر دەسەڵاتی خۆیدا بێ، بە هەرێمی کوردستانیشەوە.

بە بیانووی شەڕ دژی داعش، پلانی داگیرکاریی عێراق لە لایەن کۆماری ئیسلامی ئێران دەستی پێکردووە و پێکهێنانی حەشدی شەعبی (هێزی چەکداری شیعە لە عێراق) بۆ گەیشتن بەو ئامانجەیە.

مەخابن لە هەرێمی کوردستان هەندێ لایەن راستەوخۆ یان ناراستەوخۆ هاوکاری کۆماری ئیسلامی دەکەن و تا رادیەکیش کارئاسانییان بۆ هاتنی بەرپرسانی ئێرانی کردووە و تەنانەت رێگەیان داوە بەشێک لە هێزی حەشدی شەعبی لە دوزخورماتوو و دەوروبەری کەرکووک جێگیر بکرێن.